मिर्गौलाको पत्थरी निकाल्ने प्रक्रियाKidney stone removal

यो के होWhat it is

मिर्गौलाको पत्थरी भनेको मिर्गौलामा बन्ने कडा गाँठा हुन्। धेरैजसो पत्थरी औषधि र तरल पदार्थसँगै केही हप्तामा आफैं बाहिर निस्कन्छन्। ठूला पत्थरी — वा दुखाइ, रगत बगाइ, संक्रमण वा मिर्गौलामा क्षति गराउने पत्थरी — लाई टुक्र्याउन वा निकाल्न अस्पतालको प्रक्रिया चाहिन्छ।

Kidney stones are hard lumps that form in the kidneys. Many stones pass out of the body on their own, with medicine and fluids, over a few weeks. Larger stones — or stones causing pain, bleeding, infection or kidney damage — need a hospital procedure to break them into small pieces or remove them.

डाक्टरले कहिले सिफारिस गर्छन्When doctors consider it

• पत्थरी ठूलो छ, वा नघट्ने दुखाइ दिइरहेको छ।The stone is large, or is causing pain that does not settle.
• पत्थरीले रगत बगाइरहेको छ, वा मिर्गौलामा क्षति गरिरहेको छ।The stone is causing bleeding, or damage to the kidney.
• पत्थरीले बारम्बार पिसाब नलीको संक्रमण (urinary tract infection) गराइरहेको छ।Stones keep causing urinary tract infections.
• साना पत्थरीको उपचार सामान्यतया पहिले घरमै औषधिले गरिन्छ — धेरैजसो केही हप्तामा निस्कन्छन्।Smaller stones are usually treated at home with medicine first — many pass within a few weeks.

कसरी गरिन्छHow it is done

• Shock-wave उपचार (lithotripsy / ESWL): तपाईं नरम, पानी भरिएको cushion माथिको टेबुलमा सुत्नुहुन्छ। उच्च ऊर्जाका shock waves तपाईंको शरीर हुँदै गएर पत्थरीलाई साना टुक्रामा टुक्र्याउँछन्, जुन पछि पिसाबसँगै निस्कन्छन्। यसमा करिब ४५ मिनेट देखि १ घण्टा लाग्छ; तपाईं होशमा हुनुहुन्छ र दुखाइका लागि वा आरामका लागि औषधि, र antibiotics दिइन सक्छ।Shock-wave treatment (lithotripsy / ESWL): you lie on a table over a soft, water-filled cushion. High-energy shock waves pass through your body and break the stone into tiny pieces, which later pass out in your urine. It takes about 45 minutes to 1 hour; you are awake and may be given medicine for pain or to help you relax, and antibiotics.
• Ureteroscopy: मूत्रथैली हुँदै ureter (मिर्गौलादेखि मूत्रथैलीसम्मको नली) मा सानो बत्ती भएको नली पठाएर पत्थरी निकालिन्छ वा टुक्र्याइन्छ। यो पूर्ण बेहोसीमा गरिन्छ।Ureteroscopy: a small lighted tube is passed through the bladder into the ureter (the tube from kidney to bladder) to remove the stone or break it up. This is done under a general anaesthetic.
• ढाडबाट (percutaneous): पूर्ण बेहोसीमा, ढाडमा सानो चिरा लगाएर मिर्गौलामा नली पठाइन्छ।Through the back (percutaneous): a tube is inserted into the kidney through a small cut in the back, under a general anaesthetic.
• Stent — मिर्गौलाबाट पिसाब निकाल्ने सानो नली — सबै साना टुक्रा ननिस्केसम्म उपचारअघि वा पछि राखिन सक्छ।A stent — a small tube that drains urine from the kidney — may be placed before or after treatment, until all the small pieces have passed.
• खुला शल्यक्रिया दुर्लभ अवस्थामा मात्र चाहिन्छ।Open surgery is rarely needed.

घरमा हेरचाहAftercare at home

• Shock-wave उपचारपछि तपाईं करिब २ घण्टासम्म recovery room मा आराम गर्नुहुन्छ, र धेरैजसो व्यक्ति त्यही दिन घर जान्छन्।After shock-wave treatment you rest in the recovery room for up to about 2 hours, and most people go home the same day.
• पिसाबमा निस्कने पत्थरीका टुक्रा समात्न urine strainer दिइन सक्छ — टोलीले तिनको परीक्षण गर्न चाहन सक्छ।You may be given a urine strainer to catch the bits of stone passed in your urine — the team may want to test them.
• प्रशस्त पानी पिउनुहोस्। नयाँ पत्थरी बन्न नदिन वयस्कहरूलाई दैनिक २.५ देखि ३ लिटर पानी पिउन सल्लाह दिइन्छ।Drink plenty of water. To help prevent new stones, adults are advised to drink 2.5 to 3 litres of water a day.
• मिर्गौलाको पत्थरी सामान्यतया फेरि बन्छ, त्यसैले राम्रो महसुस भए पनि follow-up भेट नछुटाउनुहोस्।Kidney stones commonly come back, so keep follow-up appointments even when you feel well.

खतराका संकेत — तुरुन्त उपचार लिनुहोस्Warning signs — get urgent care

• कडा दुखाइ, वा बढ्दै गएको दुखाइ — पत्थरीको टुक्राले पिसाबको प्रवाह रोकेको हुन सक्छ।Severe pain, or pain that is getting worse — a piece of stone may be blocking the flow of urine.
• कडा ज्वरो वा काम्नु — मिर्गौला संक्रमणको सम्भावना।A high temperature or shivering — a possible kidney infection.
• पिसाब नै गर्न नसक्नु।Being unable to pass urine.

जोखिम र जटिलताहरूRisks and complications

• मिर्गौला वरिपरि रगत बग्नु, जसका लागि रगत चढाउनुपर्न सक्छ।Bleeding around the kidney, which may require a blood transfusion.
• मिर्गौलाको संक्रमण।Kidney infection.
• पत्थरीका टुक्राले मिर्गौलाबाट पिसाबको प्रवाह रोक्नु — यसले कडा दुखाइ दिन सक्छ वा मिर्गौला बिगार्न सक्छ, र थप प्रक्रिया चाहिन सक्छ।Pieces of the stone blocking the flow of urine from the kidney — this can cause severe pain or damage the kidney, and more procedures may be needed.
• पत्थरीका टुक्रा छुट्नु — थप उपचार चाहिन सक्छ।Pieces of stone left behind — you may need more treatment.
• पेट वा सानो आन्द्रामा घाउ (ulcer)।Ulcers in the stomach or small intestine.
• प्रक्रियापछि मिर्गौलाको कार्यमा समस्या।Problems with kidney function after the procedure.

बारम्बार सोधिने प्रश्नहरूQuestions people ask

सम्बन्धित गाइडRelated guide

मिर्गौलाको पत्थरीबारे हाम्रो पूर्ण गाइड पढ्नुहोस्: लक्षण, कारण, निदान र सबै उपचार विकल्प।

Read our full guide to kidney stones: symptoms, causes, diagnosis and all treatment options.

जानकारीका लागि मात्र — चिकित्सकीय सल्लाह होइनInformational only — not medical advice

यो मार्गदर्शन सामान्य शिक्षाका लागि हो, निदान वा व्यक्तिगत उपचार योजना होइन। योग्य चिकित्सकले तपाईंका लक्षण र स्वास्थ्य इतिहास मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ।

This guide is general education, not a diagnosis or personal treatment plan. A qualified clinician should assess your symptoms and medical history.