सिजेरियन शल्यक्रियाCaesarean section

यो के होWhat it is

सिजेरियन शल्यक्रिया भनेको पेट र गर्भाशयमा चिरा लगाएर बच्चा जन्माउने शल्यक्रिया हो, चिरा सामान्यतया bikini line भन्दा तल लगाइन्छ। यो पहिल्यै योजना गरेर (elective, सामान्यतया गर्भावस्थाको ३९औं हप्तादेखि) वा प्रसवका क्रममा आकस्मिक रूपमा गर्न सकिन्छ।

A caesarean section is an operation to deliver a baby through a cut made in the tummy and the womb, usually across just below the bikini line. It may be planned in advance (an elective caesarean, usually from the 39th week of pregnancy) or done as an emergency during labour.

डाक्टरले कहिले सिफारिस गर्छन्When doctors consider it

• बच्चा breech अवस्थामा छ (खुट्टा वा नितम्ब पहिले) र बच्चा फर्काउने प्रयास सफल भएन वा अस्वीकार गरियो।The baby is in a breech position (feet or bottom first) and turning the baby has not worked or was declined.
• Placenta तल रहेको छ र गर्भाशयको मुख छोपेको छ (placenta praevia)।The placenta is lying low and covering the cervix (placenta praevia).
• आमालाई pre-eclampsia छ।The mother has pre-eclampsia.
• केही संक्रमणहरू — जस्तै गर्भावस्थाको पछिल्लो समयमा पहिलो पटक genital herpes संक्रमण, वा उपचार नभएको HIV।Certain infections — for example a first genital herpes infection in late pregnancy, or untreated HIV.
• बच्चाले पर्याप्त oxygen वा पोषण पाइरहेको छैन।The baby is not getting enough oxygen or nutrients.
• प्रसव अगाडि बढिरहेको छैन, वा योनीबाट अत्यधिक रगत बगिरहेको छ।Labour is not progressing, or there is excessive vaginal bleeding.

कसरी गरिन्छHow it is done

• तपाईंले शल्यक्रिया देख्न नसकोस् भनेर शरीरमाथि पर्दा राखिन्छ।A screen is placed across your body so you cannot see the operation.
• शल्यचिकित्सकले सामान्यतया १० देखि २० सेमी लामो चिरा bikini line भन्दा तल, पेट र गर्भाशय हुँदै लगाउँछन्।The surgeon makes a cut, usually 10 to 20 cm long, just below the bikini line, through the tummy and womb.
• त्यही बाटोबाट बच्चा जन्माइन्छ, त्यसपछि चिरा बन्द गरिन्छ।Your baby is delivered through the opening, and the cuts are then closed.
• शल्यक्रिया सामान्यतया ४० देखि ५० मिनेट लाग्छ।The operation normally takes 40 to 50 minutes.
• पछि अस्पतालमा तपाईंलाई जतिसक्दो चाँडो ओछ्यानबाट उठेर हिँड्न प्रोत्साहन गरिन्छ, र तपाईं बच्चालाई समातेर स्तनपान सुरु गर्न सक्नुहुन्छ।In hospital afterwards you are encouraged to get out of bed and move around as soon as possible, and you can hold your baby and start breastfeeding.

घरमा हेरचाहAftercare at home

• घाउलाई हरेक दिन बिस्तारै सफा गरेर सुकाउनुहोस्, र खुकुलो, आरामदायी लुगा र सुती भित्री लुगा लगाउनुहोस्।Gently clean and dry the wound every day, and wear loose, comfortable clothes and cotton underwear.
• नघुल्ने टाँका वा staples सामान्यतया ५ देखि ७ दिनपछि निकालिन्छ।Non-dissolvable stitches or staples are usually taken out after 5 to 7 days.
• दिइएका दुखाइ कम गर्ने औषधि चाहिने बेलासम्म खानुहोस् — स्तनपान गराउँदा सामान्यतया paracetamol वा ibuprofen सिफारिस हुन्छ, aspirin होइन।Take painkillers you have been given for as long as you need them — paracetamol or ibuprofen are usually recommended while breastfeeding, not aspirin.
• संक्रमणको जोखिम घटाउन योनीबाट रगत बग्दा tampon को सट्टा period pads प्रयोग गर्नुहोस्।Use period pads rather than tampons for vaginal bleeding, to reduce the risk of infection.
• रगतको गाँठोको जोखिम घटाउन दैनिक हल्का हिँडेर चलायमान रहनुहोस्, तर आफूलाई थकाउने काम नगर्नुहोस्; सुरुमा बच्चाभन्दा भारी केही नबोक्नुहोस्।Stay mobile with gentle daily walks to reduce the risk of blood clots, but do not overexert yourself; carry nothing heavier than your baby at first.
• आफूलाई सक्षम र आरामदायी महसुस नभएसम्म गाडी चलाउने, व्यायाम गर्ने र यौनसम्पर्क नगर्नुहोस् — यो करिब ६ हप्ता हुन सक्छ; ६ हप्ताको प्रसवपछिको जाँचमा सोध्नु राम्रो हुन्छ।Avoid driving, exercising and having sex until you feel able and comfortable — this may be around 6 weeks; the 6-week postnatal check is a good time to ask.

खतराका संकेत — तुरुन्त उपचार लिनुहोस्Warning signs — get urgent care

• कडा दुखाइ।Severe pain.
• पिसाब चुहिनु, वा पिसाब फेर्दा दुख्नु।Leaking urine, or pain when you pass urine.
• योनीबाट धेरै रगत बग्नु।Heavy vaginal bleeding.
• घाउ अझै रातो, दुख्ने वा सुन्निने हुनु, वा पीप वा दुर्गन्धित तरल बग्नु।Your wound becoming more red, painful or swollen, or leaking pus or foul-smelling fluid.
• खोकी वा सास फेर्न गाह्रो हुनु।A cough or shortness of breath.
• तल्लो खुट्टा सुन्निनु वा दुख्नु।Swelling or pain in your lower leg.

जोखिम र जटिलताहरूRisks and complications

• घाउ वा गर्भाशयको भित्री तहको संक्रमण।Infection of the wound or of the lining of the womb.
• रगतको गाँठो।Blood clots.
• अत्यधिक रगत बग्नु।Excessive bleeding.
• मूत्रथैलीमा, वा मिर्गौला र मूत्रथैली जोड्ने नलीमा क्षति।Damage to the bladder, or to the tubes that connect the kidneys and the bladder.
• बच्चामा अस्थायी रूपमा सास फेर्न गाह्रो हुनु।Temporary breathing difficulties in the baby.
• गर्भाशय खोल्दा बच्चालाई दुर्घटनावश चोट लाग्नु (असामान्य)।Accidentally cutting the baby when the womb is opened (uncommon).
• सिजेरियन गराइसकेका धेरैजसो महिलाले अर्को गर्भावस्थामा सुरक्षित रूपमा सामान्य प्रसव (VBAC) गर्न सक्छन् — आफ्नो डाक्टरसँग सोध्नुहोस्।Most women who have had a caesarean can safely have a vaginal birth in a future pregnancy (VBAC) — ask your doctor.

बारम्बार सोधिने प्रश्नहरूQuestions people ask

विशेषज्ञ खोज्नुहोस्Find a specialist

सिजेरियन शल्यक्रिया प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञले गर्छन्। NepalDoc का प्रमाणित र सामुदायिक सूचीहरू हेर्नुहोस्।

Caesarean sections are performed by obstetrician-gynaecologists. Browse NepalDoc's verified and community listings.

जानकारीका लागि मात्र — चिकित्सकीय सल्लाह होइनInformational only — not medical advice

यो मार्गदर्शन सामान्य शिक्षाका लागि हो, निदान वा व्यक्तिगत उपचार योजना होइन। योग्य चिकित्सकले तपाईंका लक्षण र स्वास्थ्य इतिहास मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ।

This guide is general education, not a diagnosis or personal treatment plan. A qualified clinician should assess your symptoms and medical history.