Caesarean sectionसिजेरियन शल्यक्रिया

What it isयो के हो

A caesarean section is an operation to deliver a baby through a cut made in the tummy and the womb, usually across just below the bikini line. It may be planned in advance (an elective caesarean, usually from the 39th week of pregnancy) or done as an emergency during labour.

सिजेरियन शल्यक्रिया भनेको पेट र गर्भाशयमा चिरा लगाएर बच्चा जन्माउने शल्यक्रिया हो, चिरा सामान्यतया bikini line भन्दा तल लगाइन्छ। यो पहिल्यै योजना गरेर (elective, सामान्यतया गर्भावस्थाको ३९औं हप्तादेखि) वा प्रसवका क्रममा आकस्मिक रूपमा गर्न सकिन्छ।

When doctors consider itडाक्टरले कहिले सिफारिस गर्छन्

• The baby is in a breech position (feet or bottom first) and turning the baby has not worked or was declined.बच्चा breech अवस्थामा छ (खुट्टा वा नितम्ब पहिले) र बच्चा फर्काउने प्रयास सफल भएन वा अस्वीकार गरियो।
• The placenta is lying low and covering the cervix (placenta praevia).Placenta तल रहेको छ र गर्भाशयको मुख छोपेको छ (placenta praevia)।
• The mother has pre-eclampsia.आमालाई pre-eclampsia छ।
• Certain infections — for example a first genital herpes infection in late pregnancy, or untreated HIV.केही संक्रमणहरू — जस्तै गर्भावस्थाको पछिल्लो समयमा पहिलो पटक genital herpes संक्रमण, वा उपचार नभएको HIV।
• The baby is not getting enough oxygen or nutrients.बच्चाले पर्याप्त oxygen वा पोषण पाइरहेको छैन।
• Labour is not progressing, or there is excessive vaginal bleeding.प्रसव अगाडि बढिरहेको छैन, वा योनीबाट अत्यधिक रगत बगिरहेको छ।

How it is doneकसरी गरिन्छ

• A screen is placed across your body so you cannot see the operation.तपाईंले शल्यक्रिया देख्न नसकोस् भनेर शरीरमाथि पर्दा राखिन्छ।
• The surgeon makes a cut, usually 10 to 20 cm long, just below the bikini line, through the tummy and womb.शल्यचिकित्सकले सामान्यतया १० देखि २० सेमी लामो चिरा bikini line भन्दा तल, पेट र गर्भाशय हुँदै लगाउँछन्।
• Your baby is delivered through the opening, and the cuts are then closed.त्यही बाटोबाट बच्चा जन्माइन्छ, त्यसपछि चिरा बन्द गरिन्छ।
• The operation normally takes 40 to 50 minutes.शल्यक्रिया सामान्यतया ४० देखि ५० मिनेट लाग्छ।
• In hospital afterwards you are encouraged to get out of bed and move around as soon as possible, and you can hold your baby and start breastfeeding.पछि अस्पतालमा तपाईंलाई जतिसक्दो चाँडो ओछ्यानबाट उठेर हिँड्न प्रोत्साहन गरिन्छ, र तपाईं बच्चालाई समातेर स्तनपान सुरु गर्न सक्नुहुन्छ।

Aftercare at homeघरमा हेरचाह

• Gently clean and dry the wound every day, and wear loose, comfortable clothes and cotton underwear.घाउलाई हरेक दिन बिस्तारै सफा गरेर सुकाउनुहोस्, र खुकुलो, आरामदायी लुगा र सुती भित्री लुगा लगाउनुहोस्।
• Non-dissolvable stitches or staples are usually taken out after 5 to 7 days.नघुल्ने टाँका वा staples सामान्यतया ५ देखि ७ दिनपछि निकालिन्छ।
• Take painkillers you have been given for as long as you need them — paracetamol or ibuprofen are usually recommended while breastfeeding, not aspirin.दिइएका दुखाइ कम गर्ने औषधि चाहिने बेलासम्म खानुहोस् — स्तनपान गराउँदा सामान्यतया paracetamol वा ibuprofen सिफारिस हुन्छ, aspirin होइन।
• Use period pads rather than tampons for vaginal bleeding, to reduce the risk of infection.संक्रमणको जोखिम घटाउन योनीबाट रगत बग्दा tampon को सट्टा period pads प्रयोग गर्नुहोस्।
• Stay mobile with gentle daily walks to reduce the risk of blood clots, but do not overexert yourself; carry nothing heavier than your baby at first.रगतको गाँठोको जोखिम घटाउन दैनिक हल्का हिँडेर चलायमान रहनुहोस्, तर आफूलाई थकाउने काम नगर्नुहोस्; सुरुमा बच्चाभन्दा भारी केही नबोक्नुहोस्।
• Avoid driving, exercising and having sex until you feel able and comfortable — this may be around 6 weeks; the 6-week postnatal check is a good time to ask.आफूलाई सक्षम र आरामदायी महसुस नभएसम्म गाडी चलाउने, व्यायाम गर्ने र यौनसम्पर्क नगर्नुहोस् — यो करिब ६ हप्ता हुन सक्छ; ६ हप्ताको प्रसवपछिको जाँचमा सोध्नु राम्रो हुन्छ।

Warning signs — get urgent careखतराका संकेत — तुरुन्त उपचार लिनुहोस्

• Severe pain.कडा दुखाइ।
• Leaking urine, or pain when you pass urine.पिसाब चुहिनु, वा पिसाब फेर्दा दुख्नु।
• Heavy vaginal bleeding.योनीबाट धेरै रगत बग्नु।
• Your wound becoming more red, painful or swollen, or leaking pus or foul-smelling fluid.घाउ अझै रातो, दुख्ने वा सुन्निने हुनु, वा पीप वा दुर्गन्धित तरल बग्नु।
• A cough or shortness of breath.खोकी वा सास फेर्न गाह्रो हुनु।
• Swelling or pain in your lower leg.तल्लो खुट्टा सुन्निनु वा दुख्नु।

Risks and complicationsजोखिम र जटिलताहरू

• Infection of the wound or of the lining of the womb.घाउ वा गर्भाशयको भित्री तहको संक्रमण।
• Blood clots.रगतको गाँठो।
• Excessive bleeding.अत्यधिक रगत बग्नु।
• Damage to the bladder, or to the tubes that connect the kidneys and the bladder.मूत्रथैलीमा, वा मिर्गौला र मूत्रथैली जोड्ने नलीमा क्षति।
• Temporary breathing difficulties in the baby.बच्चामा अस्थायी रूपमा सास फेर्न गाह्रो हुनु।
• Accidentally cutting the baby when the womb is opened (uncommon).गर्भाशय खोल्दा बच्चालाई दुर्घटनावश चोट लाग्नु (असामान्य)।
• Most women who have had a caesarean can safely have a vaginal birth in a future pregnancy (VBAC) — ask your doctor.सिजेरियन गराइसकेका धेरैजसो महिलाले अर्को गर्भावस्थामा सुरक्षित रूपमा सामान्य प्रसव (VBAC) गर्न सक्छन् — आफ्नो डाक्टरसँग सोध्नुहोस्।

Questions people askबारम्बार सोधिने प्रश्नहरू

Find a specialistविशेषज्ञ खोज्नुहोस्

Caesarean sections are performed by obstetrician-gynaecologists. Browse NepalDoc's verified and community listings.

सिजेरियन शल्यक्रिया प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञले गर्छन्। NepalDoc का प्रमाणित र सामुदायिक सूचीहरू हेर्नुहोस्।

Informational only — not medical adviceजानकारीका लागि मात्र — चिकित्सकीय सल्लाह होइन

This guide is general education, not a diagnosis or personal treatment plan. A qualified clinician should assess your symptoms and medical history.

यो मार्गदर्शन सामान्य शिक्षाका लागि हो, निदान वा व्यक्तिगत उपचार योजना होइन। योग्य चिकित्सकले तपाईंका लक्षण र स्वास्थ्य इतिहास मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ।