Cardiology · रक्तचाप
रक्तचाप जाँचBlood pressure checker
What the numbers meanसंख्याको अर्थ
रक्तचाप रिडिङमा दुई संख्या हुन्छन्। माथिल्लो संख्या (systolic) मुटु धड्कँदाको दबाब हो; तल्लो संख्या (diastolic) धड्कनबीच मुटु आराम गर्दाको दबाब हो। दुवै संख्या हालेर त्यो रिडिङको ACC/AHA 2017 श्रेणी सरल भाषामा हेर्नुहोस्।
A blood-pressure reading has two numbers. The top number (systolic) is the pressure when the heart beats; the bottom number (diastolic) is the pressure when the heart rests between beats. Enter both numbers to see the ACC/AHA 2017 category for that reading, in plain language.
One reading is not a diagnosisएउटा रिडिङ निदान होइन
एउटा रिडिङले उच्च रक्तचापको निदान गर्दैन। ठीक तरिकाले पटकपटक नाप्दा रक्तचाप स्वस्थ सीमाभन्दा माथि रहनु नै उच्च रक्तचाप हो — त्यसैले एउटा उच्च रिडिङ आफैंमा निदान होइन, ठीक तरिकाले फेरि नाप्ने र उच्च नै रहे चिकित्सकलाई भेट्ने कारण हो।
One reading does not diagnose hypertension. Hypertension is blood pressure that remains above a healthy range over repeated, properly taken measurements — so a single high reading is a reason to re-measure properly and, if it stays high, to see a clinician, not a diagnosis by itself.
कृपया ४० देखि ३०० बीचको systolic र २० देखि २०० बीचको diastolic मान हाल्नुहोस्।
ACC/AHA 2017 रक्तचाप श्रेणीहरूACC/AHA 2017 blood pressure categories
| श्रेणी | रिडिङ | अर्थ | के गर्ने |
|---|---|---|---|
| सामान्यNormal | Systolic १२० भन्दा कम र diastolic ८० भन्दा कमSystolic below 120 AND diastolic below 80 | रिडिङ सामान्य सीमामा छ।The reading is in the normal range. | स्वस्थ बानी जारी राख्नुहोस् र समय समयमा फेरि जाँच्नुहोस्।Keep up healthy habits and recheck from time to time. |
| बढेकोElevated | Systolic १२०–१२९ र diastolic ८० भन्दा कमSystolic 120–129 AND diastolic below 80 | माथिल्लो संख्या सामान्यभन्दा केही माथि छ, तल्लो संख्या भने अझै ८० भन्दा कम छ।The top number is a little above normal, while the bottom number is still below 80. | जीवनशैलीका कदम अहिले महत्त्वपूर्ण छन् — नुन कम, नियमित गतिविधि — र नियमित फेरि जाँच्नुहोस्; अर्को चिकित्सक भेटमा भन्नुहोस्।Lifestyle steps matter now — less salt, regular activity — and recheck regularly; mention it at your next clinician visit. |
| Stage 1 उच्च रक्तचापStage 1 hypertension | Systolic १३०–१३९ वा diastolic ८०–८९Systolic 130–139 OR diastolic 80–89 | रिडिङ Stage 1 उच्च रक्तचाप सीमामा छ।The reading is in the stage 1 hypertension range. | ठीक तरिकाले पटकपटक नापेर पुष्टि गर्न र योजना बनाउन चिकित्सक भेट बुक गर्नुहोस्। आफैं औषधि सुरु वा परिवर्तन नगर्नुहोस्।Book a clinician visit to confirm with repeated, properly taken measurements and make a plan. Do not start or change medicine on your own. |
| Stage 2 उच्च रक्तचापStage 2 hypertension | Systolic १४० वा माथि वा diastolic ९० वा माथिSystolic 140 or above OR diastolic 90 or above | रिडिङ Stage 2 उच्च रक्तचाप सीमामा छ।The reading is in the stage 2 hypertension range. | पटकपटक नापेर पुष्टि र उपचार योजनाका लागि चाँडै — केही दिनभित्र — चिकित्सकलाई भेट्नुहोस्।See a clinician promptly — within days — for confirmation with repeated measurements and a treatment plan. |
| संकट — hypertensive crisis सीमाCrisis — hypertensive crisis range | Systolic १८० भन्दा माथि वा diastolic १२० भन्दा माथिSystolic above 180 OR diastolic above 120 | रिडिङ hypertensive crisis सीमामा छ।The reading is in the hypertensive crisis range. | अहिले नै आपत्कालीन हेरचाह खोज्नुहोस्, विशेष गरी छाती दुखाइ, सास फेर्न गाह्रो, दृष्टि परिवर्तन, कमजोरी वा अन्योल भए। नियमित भेट नपर्खनुहोस्।Seek emergency care now, especially with chest pain, breathlessness, vision change, weakness or confusion. Do not wait for a routine appointment. |
ठीक तरिकाले नाप्नेMeasuring correctly
- पहिले पिसाब फेर्नुहोस्, त्यसपछि ५ मिनेट शान्त बसेर आराम गर्नुहोस्।Empty your bladder first, then sit and rest quietly for 5 minutes.
- खुट्टा भुइँमा समतल र ढाडलाई सहारा दिएर बस्नुहोस्।Sit with your feet flat on the floor and your back supported.
- नाङ्गो पाखुरामा सही आकारको cuff प्रयोग गर्नुहोस्।Use the correct cuff size, on a bare arm.
- पाखुरालाई मुटुको सतहमा सहारा दिनुहोस्।Support your arm at heart level.
- रिडिङ लिँदा नबोल्नुहोस्।Do not talk while the reading is taken.
- नाप्नुअघि ३० मिनेट caffeine, व्यायाम र धूम्रपान नगर्नुहोस्।Avoid caffeine, exercise and smoking for 30 minutes before.
- १ मिनेटको फरकमा २ रिडिङ लिनुहोस्, र दुवै लेख्नुहोस्।Take 2 readings, 1 minute apart, and note both.
रक्तचाप लगBlood pressure log
यहाँ रक्तचाप रिडिङ लेख्नुहोस्। मानका रूपमा systolic (माथिल्लो संख्या) हाल्नुहोस्, र diastolic (तल्लो संख्या) नोटको सुरुमा राख्नुहोस् — पङ्क्ति यसरी पढिन्छ: मिति · systolic · diastolic/नोट।
Record blood-pressure readings here. Enter the systolic (top number) as the value, and put the diastolic (bottom number) at the start of the note — rows read: date · systolic · diastolic/note.
प्रविष्टिहरू यस फोनको ब्राउजरमा मात्र (local storage) सुरक्षित हुन्छन्। NepalDoc मा केही पठाइँदैन र हाम्रो सर्भरमा भण्डारण हुँदैन।
नेपालमा हृदयरोग विशेषज्ञ खोज्नुहोस्Find a cardiologist in Nepal
NepalDoc निर्देशिकामा नेपालभरका हृदयरोग विशेषज्ञहरू हेर्नुहोस् र आफूलाई मिल्ने हेरचाह छान्नुहोस्।
Browse cardiologists across Nepal in the NepalDoc directory and choose the care that fits you.
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरूFrequently asked questions
रक्तचापका दुई संख्याको अर्थ के हो?What do the two blood pressure numbers mean?
माथिल्लो संख्या (systolic) मुटु धड्कँदा धमनीमा पर्ने दबाब हो। तल्लो संख्या (diastolic) धड्कनबीच मुटु आराम गर्दाको दबाब हो। रिडिङ systolic माथि diastolic का रूपमा लेखिन्छ, उदाहरणका लागि १२०/८०।
The top number (systolic) is the pressure in your arteries when the heart beats. The bottom number (diastolic) is the pressure when the heart rests between beats. A reading is written as systolic over diastolic, for example 120/80.
एउटा उच्च रिडिङको अर्थ मलाई उच्च रक्तचाप छ भन्ने हो?Does one high reading mean I have hypertension?
होइन। ठीक तरिकाले पटकपटक नाप्दा रक्तचाप स्वस्थ सीमाभन्दा माथि रहनु नै उच्च रक्तचाप हो। एउटा उच्च रिडिङ आराम गरेर ठीक तरिकाले फेरि नाप्ने, र रिडिङ उच्च नै रहे पुष्टिका लागि चिकित्सकलाई भेट्ने कारण हो।
No. Hypertension is blood pressure that remains above a healthy range over repeated, properly taken measurements. One high reading is a reason to rest, re-measure properly, and — if readings stay high — see a clinician for confirmation.
मेरो रिडिङ संकट सीमामा भए के गरूँ?What should I do if my reading is in the crisis range?
अहिले नै आपत्कालीन हेरचाह खोज्नुहोस् — systolic १८० भन्दा माथि वा diastolic १२० भन्दा माथि hypertensive crisis सीमा हो। तुरुन्त जानुहोस्, विशेष गरी छाती दुखाइ, सास फेर्न गाह्रो, दृष्टि परिवर्तन, कमजोरी वा अन्योल भए, र नियमित भेट नपर्खनुहोस्।
Seek emergency care now — systolic above 180 or diastolic above 120 is the hypertensive crisis range. Go at once, especially with chest pain, breathlessness, vision change, weakness or confusion, and do not wait for a routine appointment.
जानकारीका लागि मात्र — चिकित्सकीय सल्लाह होइनInformational only — not medical advice
यो मार्गदर्शन सामान्य शिक्षाका लागि हो, निदान वा व्यक्तिगत उपचार योजना होइन। योग्य चिकित्सकले तपाईंका लक्षण र स्वास्थ्य इतिहास मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ।
This guide is general education, not a diagnosis or personal treatment plan. A qualified clinician should assess your symptoms and medical history.