Diet & Nutritionआहार तथा पोषण

Food guidance, not a prescriptionखानपान मार्गदर्शन, prescription होइन

Needs differ with age, pregnancy, illness, allergies and medicines. Use these guides as a starting point and ask a qualified clinician for personal advice.

उमेर, गर्भावस्था, रोग, allergy र औषधिअनुसार आवश्यकता फरक हुन्छ। यी मार्गदर्शनलाई सुरुआतका रूपमा लिनुहोस् र व्यक्तिगत सल्लाहका लागि योग्य चिकित्सकलाई सोध्नुहोस्।

Dietitian listings coming soonDietitian सूची छिट्टै आउँदैछ

NepalDoc does not yet have verified dietitian listings, so no providers are shown or inferred here.

नेपालडकसँग अहिलेसम्म प्रमाणित dietitian सूची छैन, त्यसैले यहाँ कुनै सेवा प्रदायक देखाइएको वा अनुमान गरिएको छैन।

Diabetes-friendly Nepali plateमधुमेहमैत्री नेपाली थाली

Build a familiar plate around vegetables, protein and a measured portion of rice, roti or other starch.

तरकारी, protein र नापिएको भात, रोटी वा अन्य स्टार्च वरिपरि परिचित थाली मिलाउनुहोस्।

• Fill about half the plate with non-starchy vegetables such as saag, cauliflower, beans or cucumber.थालीको करिब आधा भाग साग, काउली, सिमी वा काँक्राजस्ता कम स्टार्च भएका तरकारीले भर्नुहोस्।
• Use dal, beans, egg, fish, chicken or another protein; limit deep-fried sides.दाल, गेडागुडी, अण्डा, माछा, कुखुरा वा अन्य protein प्रयोग गर्नुहोस्; धेरै तारेका परिकार सीमित गर्नुहोस्।
• Choose water instead of sugary drinks, and pair fruit with a meal or snack rather than juice.चिनी भएका पेयको सट्टा पानी रोज्नुहोस् र जुसभन्दा फललाई खाना वा खाजासँग लिनुहोस्।
• Do not skip prescribed medicines or insulin when changing meals.खाना बदल्दा चिकित्सकले दिएको औषधि वा insulin नछोड्नुहोस्।

Maternal nutritionमातृ पोषण

During pregnancy and breastfeeding, regular varied meals support the parent and baby; supplement needs should be confirmed in antenatal care.

गर्भावस्था र स्तनपानमा नियमित विविध खानाले आमा र शिशुलाई सहयोग गर्छ; supplement को आवश्यकता गर्भजाँचमा पुष्टि गर्नुपर्छ।

• Eat varied foods: grains, dal or beans, vegetables, fruit, dairy or alternatives, and safe protein foods.अन्न, दाल वा गेडागुडी, तरकारी, फलफूल, दूध वा विकल्प र सुरक्षित protein भएका विविध खाना खानुहोस्।
• Take iron and folic acid exactly as advised; keep these names and doses from the clinician.iron र folic acid सल्लाहअनुसार ठीकसँग लिनुहोस्; नाम र मात्रा चिकित्सकले दिएको मान्नुहोस्।
• Use safe water, wash produce and avoid raw or undercooked animal foods.सुरक्षित पानी प्रयोग गर्नुहोस्, फलफूल–तरकारी धुनुहोस् र काँचो वा अधपकाएको पशुजन्य खाना नखानुहोस्।
• Seek care for persistent vomiting, poor intake, swelling, severe headache or reduced fetal movement.लगातार बान्ता, खाना खान नसक्ने, सुन्निने, धेरै टाउको दुख्ने वा भ्रूणको चाल घटे स्वास्थ्य सेवा लिनुहोस्।

Child nutrition after 6 months६ महिनापछि बाल पोषण

At about 6 months, add safe, thick and nutrient-rich complementary foods while continuing breastfeeding.

करिब ६ महिनामा स्तनपान जारी राख्दै सुरक्षित, बाक्लो र पोषिलो पूरक खाना सुरु गर्नुहोस्।

• Start with small amounts and gradually increase texture, quantity and variety.थोरै मात्राबाट सुरु गरी बिस्तारै बनावट, मात्रा र विविधता बढाउनुहोस्।
• Offer iron-rich foods such as mashed dal, beans, egg, meat or fortified foods when available.मसिएको दाल, गेडागुडी, अण्डा, मासु वा उपलब्ध भए fortified खाना जस्ता iron-युक्त खाना दिनुहोस्।
• Feed patiently and responsively; do not force the child.धैर्यपूर्वक बच्चाको संकेतअनुसार खुवाउनुहोस्; जबरजस्ती नगर्नुहोस्।
• For 6–8 months offer food 2–3 times daily; from 9 months increase meals and add nutritious snacks as appetite grows.६–८ महिनामा दिनमा २–३ पटक; ९ महिनापछि भोकअनुसार खाना बढाई पोषिलो खाजा थप्नुहोस्।

Heart-healthy eatingमुटुमैत्री खानपान

Less salt, less oil and more minimally processed food support heart health and blood-pressure care.

कम नुन, कम तेल र कम प्रशोधित खानाले मुटु स्वास्थ्य र रक्तचाप हेरचाहलाई सहयोग गर्छ।

• Keep total salt below about 1 teaspoon a day from all foods; use iodized salt sparingly.सबै खानाबाट जम्मा नुन दिनमा करिब १ चिया चम्चाभन्दा कम राख्नुहोस्; iodized salt थोरै प्रयोग गर्नुहोस्।
• Taste food before adding salt and limit achar, instant noodles, packaged snacks and salty sauces.नुन थप्नुअघि खाना चाख्नुहोस् र अचार, instant noodles, प्याकेट खाजा र नुनिला sauce सीमित गर्नुहोस्।
• Prefer steaming, boiling, grilling or light sautéing to deep frying.धेरै तार्नुको सट्टा बाफ, उसिन्ने, grill वा थोरै तेलमा पकाउने रोज्नुहोस्।
• Choose unsaturated oils in small amounts and avoid tobacco.unsaturated oil थोरै प्रयोग गर्नुहोस् र सुर्तीबाट टाढा रहनुहोस्।

Weight management basicsतौल व्यवस्थापनका आधार

A sustainable routine matters more than crash diets or unverified slimming products.

छिटो तौल घटाउने diet वा अप्रमाणित slimming product भन्दा टिकाउ दिनचर्या महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

• Keep regular meal times and notice portions, hunger and fullness.नियमित समयमा खाना खानुहोस् र मात्रा, भोक तथा पेट भरिएको संकेत ध्यान दिनुहोस्।
• Base meals on vegetables, whole grains, dal or beans and other protein foods.तरकारी, साबुत अन्न, दाल वा गेडागुडी र अन्य protein भएका खानालाई आधार बनाउनुहोस्।
• Move regularly in a way that is safe for your health and mobility.आफ्नो स्वास्थ्य र चलायमानताअनुसार सुरक्षित तरिकाले नियमित चल्नुहोस्।
• Seek clinical advice for rapid unexplained weight change or if medicines or illness affect weight.कारण नखुलेको छिटो तौल परिवर्तन वा औषधि/रोगले तौलमा असर गरे चिकित्सकीय सल्लाह लिनुहोस्।

Nutrition for older adultsज्येष्ठ नागरिकका लागि पोषण

Smaller nourishing meals, enough fluid and attention to chewing or swallowing can help older adults maintain strength.

सानो तर पोषिलो खाना, पर्याप्त तरल र चपाउन वा निल्न ध्यानले ज्येष्ठ नागरिकलाई शक्ति कायम राख्न सहयोग गर्छ।

• Include protein at meals: dal, beans, eggs, dairy, fish, meat or suitable alternatives.खानामा dal, गेडागुडी, अण्डा, dairy, माछा, मासु वा उपयुक्त विकल्पबाट protein समावेश गर्नुहोस्।
• Offer water and other unsweetened fluids regularly unless a clinician has limited fluids.चिकित्सकले तरल सीमित नगरेको भए पानी र चिनी नभएका तरल नियमित दिनुहोस्।
• Use softer textures when needed, but seek assessment for new swallowing trouble.आवश्यक परे नरम बनावट प्रयोग गर्नुहोस्, तर नयाँ निल्ने समस्या भए जाँच गराउनुहोस्।
• Ask a clinician about vitamin B12, vitamin D, calcium or other supplements rather than starting them routinely.vitamin B12, vitamin D, calcium वा अन्य supplement नियमित सुरु गर्नुअघि चिकित्सकलाई सोध्नुहोस्।

Informational only — not medical adviceजानकारीका लागि मात्र — चिकित्सकीय सल्लाह होइन

These guides do not diagnose a condition or replace care from a qualified health professional.

यी मार्गदर्शनले रोग निदान गर्दैनन् वा योग्य स्वास्थ्यकर्मीको सेवा प्रतिस्थापन गर्दैनन्।