आन्तरिक चिकित्सा · डेंगु
डेंगु — चेतावनी संकेत जाँचDengue — warning-signs check
डेंगु छिट्टै गम्भीर हुन सक्छ, प्रायः ज्वरो घट्दै गर्दा नै। यो छोटो मार्गले पहिले चेतावनी संकेत जाँच गर्छ, त्यसपछि अर्को कदम तय गर्न मद्दत गर्छ।
Dengue can turn serious quickly, often just as the fever settles. This short pathway checks the warning signs first, then helps you decide the next step.
एक नजरमा At a glance
- यो के हो
- डेंगु संक्रमित एडिस लामखुट्टेबाट सर्ने भाइरल रोग हो र हल्का ज्वरोदेखि गम्भीर अवस्थासम्म हुन सक्छ।Dengue is a viral illness spread by infected Aedes mosquitoes and can range from mild fever to severe disease.
- कसरी सर्छ
- संक्रमित लामखुट्टेको टोकाइबाट डेंगु भाइरस शरीरमा प्रवेश गर्छ; सामान्य छुवाइबाट सर्दैन।A dengue virus enters the body through the bite of an infected mosquito; it does not spread by ordinary touch.
- उपचार
- भाइरस हटाउने नियमित उपचार हुँदैन; सावधानीपूर्वक तरल, आराम, निगरानी र चिकित्सक निर्देशित लक्षण उपचार महत्त्वपूर्ण हुन्छ।There is no routine treatment that removes the virus; careful fluids, rest, monitoring and clinician-directed symptom care are important.
चेतावनी संकेत पहिले जाँच्नुहोस्Check the warning signs first
दुई कदम। पहिलो सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण छ।
के व्यक्तिमा कुनै चेतावनी संकेत देखिएको छ?
Is the person showing any warning sign?
- धेरै पेट दुखाइSevere stomach pain
- बारम्बार बान्ताVomiting again and again
- कुनै रक्तस्राव — नाक, गिजा, बान्ता वा दिसामाAny bleeding — nose, gums, vomit or stool
- असामान्य निद्रा लाग्नु वा बेचैनीUnusual sleepiness or restlessness
- सास फेर्न गाह्रोDifficulty breathing
- चिसो, चिप्लो छालाCold, clammy skin
अहिले नै अस्पतालको आकस्मिक कक्षमा जानुहोस्
यी डेंगुका चेतावनी संकेत हुन्। अहिले नै अस्पतालको आकस्मिक कक्षमा जानुहोस् — ज्वरो घट्ने प्रतीक्षा नगर्नुहोस्। चेतावनी संकेतसहितको डेंगु छिट्टै गम्भीर हुन सक्छ र अस्पतालको निगरानी र तरल चाहिन्छ।
These are dengue warning signs. Go to a hospital emergency department now — do not wait for the fever to settle. Dengue with warning signs can become severe quickly and needs hospital monitoring and fluids.
अहिले कुन अवस्था सबैभन्दा मिल्छ?
What fits best right now?
यो ढाँचा डेंगुसँग मिल्छ — मार्गदर्शिकामा अचानक ज्वरो, टाउको दुखाइ, आँखापछाडि दुखाइ, जीउ दुखाइ, वाकवाकी र दाग उल्लेख छन्। पुष्टिका लागि स्वास्थ्य संस्थामा रगत परीक्षण (NS1) गराउनुहोस्। आराम गर्नुहोस् र तरल पदार्थ पिउनुहोस्। ज्वरोका लागि paracetamol लेबलको निर्देशनअनुसार मात्र लिनुहोस्। Ibuprofen वा aspirin समूहका दुखाइ कम गर्ने औषधि नलिनुहोस् — तिनले रक्तस्रावको जोखिम बढाउँछ (WHO डेंगु घर-हेरचाह मार्गदर्शन)। ज्वरो घटेको कम्तीमा २४–४८ घण्टासम्म चेतावनी संकेतमा ध्यान दिनुहोस् — ती प्रायः ज्वरो घट्दै गर्दा देखिन्छन्।
This pattern fits dengue — the guide lists sudden fever, headache, pain behind the eyes, body aches, nausea and a rash. Get a blood test (NS1) at a health facility to confirm. Rest and drink fluids. For fever, paracetamol may be used exactly as the label directs. Do NOT take ibuprofen or aspirin-type painkillers — they raise bleeding risk (WHO dengue home-care guidance). Keep watching for warning signs for at least 24–48 hours after the fever drops — they often appear as the fever settles.
धेरै रोगले ज्वरो ल्याउँछन्, र डेंगु तिनमध्ये एउटा मात्र हो। आराम गर्नुहोस्, तरल पदार्थ पिउनुहोस् र माथिका चेतावनी संकेतमा ध्यान दिइरहनुहोस्। ज्वरो २–३ दिनभन्दा बढी टिकेमा, वा कुनै चेतावनी संकेत देखिएमा, स्वास्थ्य संस्थामा उपचार खोज्नुहोस् — र केमा ध्यान दिने भनेर डेंगु मार्गदर्शिका पढ्नुहोस्।
Many illnesses cause fever, and dengue is only one of them. Rest, drink fluids and keep watching for the warning signs listed above. If the fever persists beyond 2–3 days, or any warning sign appears, seek care at a health facility — and read the dengue guide to know what to watch for.
राम्रो — डेंगु कसरी सर्छ र कसरी रोक्ने भनेर बुझ्न डेंगु मार्गदर्शिका पढ्नुहोस्। माथिको चेतावनी संकेत सूची वर्षा याममा जान्न लायक छ, जब डेंगु सबैभन्दा बढी फैलिन्छ: धेरै पेट दुखाइ, बारम्बार बान्ता, कुनै रक्तस्राव, असामान्य निद्रा वा बेचैनी, सास फेर्न गाह्रो, वा चिसो चिप्लो छाला — सबैको अर्थ त्यही दिन अस्पतालको उपचार हो।
Good — read the dengue guide to understand how it spreads and how to prevent it. The warning-sign list above is worth knowing in monsoon season, when dengue spreads most: severe stomach pain, repeated vomiting, any bleeding, unusual sleepiness or restlessness, difficulty breathing, or cold, clammy skin all mean hospital care the same day.
नेपालमा आन्तरिक चिकित्सा चिकित्सक खोज्नुहोस्Find an internal medicine doctor in Nepal
NepalDoc निर्देशिकामा नेपालभरका आन्तरिक चिकित्सा चिकित्सकहरू हेर्नुहोस् र आफूलाई मिल्ने हेरचाह छान्नुहोस्।
Browse internal medicine doctors across Nepal in the NepalDoc directory and choose the care that fits you.
जानकारीका लागि मात्र — चिकित्सकीय सल्लाह होइनInformational only — not medical advice
यो मार्गदर्शन सामान्य शिक्षाका लागि हो, निदान वा व्यक्तिगत उपचार योजना होइन। योग्य चिकित्सकले तपाईंका लक्षण र स्वास्थ्य इतिहास मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ।
This guide is general education, not a diagnosis or personal treatment plan. A qualified clinician should assess your symptoms and medical history.